Milieu-uitputting door groeidwang

Hoe het bestaande economisch systeem exact bijdraagt aan ecologische destructie en uitputting van natuurlijke hulpbronnen door consumptie is niet eenvoudig uit te leggen, en we claimen dan ook niet alle antwoorden te hebben, maar er zijn een aantal observaties die we willen delen.

1) recessies zorgen ervoor dat mensen en overheden minder met het milieu bezig zijn.

Een directe relatie tussen het huidige op schuldgebaseerde geldsysteem en het milieu is het effect dat een recessie heeft op milieuwetgeving en lange termijn investeringen. Tijdens een recessie wordt vaak het argument gebruikt dat wetgeving leidt tot te hoge kosten voor bedrijven. Wetgeving wordt gepresenteerd als lastig. Versoepeling van wetgeving zou bedrijven in staat stellen mensen aan te nemen waardoor de werkloosheid afneemt en de productie toeneemt. Alhoewel de geldigheid van deze argumentatie discutabel is, wordt zij verkondigd door mensen die een recessie zien als een kans hun kosten te verlagen, en door degenen die geloven dat de milieuwetgeving sowieso niet nodig is. Echter, het is inmiddels duidelijk dat milieuwetgeving op lange termijn vruchten afwerpt.

Kortom, helaas focussen politici zich (zeker tijdens een recessie) vaak op de korte termijn gezondheid van de economie om op deze manier hun eigen herverkiezing veilig te stellen. Het lijkt er dus sterk op dat de lange termijn voordelen van wetgeving het binnen het huidige op bankschuld gebaseerde geldsysteem vaak afleggen tegen politieke en economische korte termijn overwegingen.

2. een op bankschuld gebaseerd geldsysteem resulteert mogelijk in de noodzaak voor oneindige economische groei

Er zijn vier zichtbare manieren waarop het op bankschuld gebaseerde geldsysteem leidt tot de noodzaak van continue economische groei.

Schuldaflossingen: aangezien leningen moeten worden terugbetaald in periodes op vaste data worden mensen en bedrijven gestimuleerd activiteiten te ontplooien die snelle winsten opleveren. Mensen kunnen hun schulden terugbetalen door meer goederen en diensten te produceren. Kortom, meer geld betekent meer schuld en dit zet aan tot meer groei. Renteverplichtingen: bankschuldverplichtingen zorgen daarnaast voor een toename van economische activiteit, omdat individuen hun rente willen en dienen te betalen. Krimpende geldhoeveelheid: indien binnen het huidige geldsysteem bankkredieten worden afgelost, wordt geld vernietigd en krimpt de geldhoeveelheid dus. Dit resulteert doorgaans in een zichzelf versterkende recessie. Om dit te voorkomen, zouden gelijktijdig met het aflossen nieuwe leningen moeten worden aangegaan. Hierdoor ontstaat echter weer een behoefte aan groei als hierboven uitgelegd. Activa-zeepbellen vinden plaats indien banken op grote schaal geld creëren voor /leningen verstrekken aan activa waar zijn het hoogste rendement op halen, zoals onroerend goed. Indien mensen worden geconfronteerd met een stijging van de kosten van primaire levensbehoeften (bijvoorbeeld hogere woonlasten) zullen zij alles doen hun levensstandaard te behouden. Dit kan door of meer te gaan werken of door meer lenen. Zowel lenen als werken dragen bij aan economische groei.

Waarom zijn steeds meer mensen bezorgd over economische groei?

Steeds meer mensen maken zich zorgen over het beleid van streven naar economische groei, omdat economische groei tot op heden altijd gepaard is gegaan met een toename van de consumptie en heeft geleid tot meer vervuiling. Een duidelijk voorbeeld is de onderstaande grafiek die de CO2-uitstoot in verschillende landen weergeeft.

Co2 emissions and gdp

De enige manier om uit dit dilemma te komen is het ontkoppelen van economische groei en het gebruik van grondstoffen. Ontkoppeling kan of relatief, meer efficiënt per eenheid activiteit, of absoluut, waardoor het totaal gebruik of de totale vervuiling afneemt, zijn. Omdat relatieve ontkoppeling nog steeds leidt tot een toename van het gebruik van grondstoffen of meer vervuiling, kan alleen absolute ontkoppeling leiden tot economische groei die voldoet aan de eisen van duurzame ontwikkeling. Er is inmiddels veel bewijs dat relatieve ontkoppeling mogelijk is. Data laten zien dat we minder natuurlijke hulpbronnen en minder energie gebruiken, en minder vervuilen per eenheid activiteit dan 25 jaar geleden. Maar er is geen enkel bewijs voor absolute ontkoppeling op systeemniveau. Sterker nog de algemene trend is een steeds intensiever gebruik van natuurlijke hulpbronnen (zie onder andere Tim Jackson, Welvaart zonder Groei, 2010). Economisch groei is dus volgens diverse wetenschappelijke onderzoeken een destructief doel geworden.

Hoe verder?

De komende paar decennia worden we geconfronteerd met mondiale uitdagingen op het gebied van onder andere voedsel, water, klimaat en energie. Om deze grote vraagstukken op te kunnen lossen, is het essentieel dat we een stabiel geldsysteem hebben en niet worden afgeleid door financiële crisis die ontstaan door het ontwerp van het geldsysteem. Het monetaire systeem is door de mens gemaakt en niet veel meer dan een verzameling van boekhoudregels en computersystemen. Indien de politieke wil er is en het verzet van bestaande belangen wordt overwonnen, is het vrij eenvoudig te repareren.

Kortom, de echte uitdagingen van deze tijd zijn voldoende voedsel en schoon water voor een groeiende wereldbevolking, klimaatverandering en toenemende grondstofschaarste. Deze uitdagingen vereisen een monetair systeem dat werkt voor de maatschappij en de economie als geheel. Om deze reden voldoet het bestaande monetaire systeem niet meer en dient het te worden hervormd. Geldcreatie onder publiek bestuur zal leiden tot een stabieler systeem.