Crises

De financiële crisis is ontstaan doordat private banken te snel, te veel geld hebben gecreëerd en dit geld hebben gebruikt om de huizenprijzen te laten stijgen en te speculeren op de financiële markten.

1. private banken hebben teveel geld gecreëerd…

Iedere keer dat een private bank een lening verstrekt, creëert zij nieuw geld. In de aanloop naar de financiële crisis hebben private banken op grote schaal nieuw geld gecreëerd door middel van leningen. In minder dan tien jaar hebben zij de hoeveelheid geld en schuld in de Nederlandse economie verdubbeld.

2. … en hebben dit geld in huizen en speculatie gestoken

Van de vele miljarden die banken tussen 2000 en 2007 hebben gecreëerd, is slechts een fractie naar bedrijven buiten de financiële sector gegaan. Een aanzienlijk deel van het geld is in de huizenmarkt gepompt waardoor de huizenprijzen jarenlang sterker stegen dan de lonen. Een ander deel van het geld is in de financiële markten gepompt, zoals bijvoorbeeld de aandelenmarkt, waardoor de koersen sterk stegen. Dit zijn dezelfde financiële markten die implodeerden tijdens de financiële crisis. Slechts een klein deel van het gecreëerde geld is bij het bedrijfsleven terecht gekomen. Het merendeel is dus niet productief besteed. Tenslotte is er ook steeds meer geld gecreëerd voor creditcards en persoonlijke leningen. Ofwel consumptie.

3. uiteindelijk werden de schulden onbetaalbaar

Het verstrekken van kredieten (creëren van geld) voor markten met een relatief constant aanbod (zoals huizen en financiële producten) drijft de prijzen in deze markten omhoog. Dit gaat uiteraard hand in hand met een stijging van de schulden. Over alle deze leningen dient interest betaald te worden en doordat schulden sneller stijgen dan het inkomen (omdat de aankoop van reeds bestaande bezittingen niet bijdraagt aan het BBP), kunnen sommige mensen hun schulden uiteindelijk niet meer nakomen. Op dit punt stoppen zij met betalen en raken banken bezorgt.

4. dit veroorzaakte een financiële crisis

Bovenstaand proces veroorzaakt een financiële crisis. Banken stoppen met het verstrekken van leningen en mensen stoppen met lenen om te speculeren. De afremming van leningen leidt ertoe dat de prijzen in speculatieve markten dalen en dwingt degenen die het geld geleend hebben, om hun bezittingen te verkopen zodat zij hun leningen kunnen afbetalen. Het resultaat is een sterke daling in prijzen. De speculatieve bubbel knapt. Het gevolg is dat banken nog meer in paniek raken en nog minder geld uitlenen. Investeerders proberen hun aandelen zo snel mogelijk te verkopen om hun verlies te minimaliseren. Op deze manier wordt een negatieve spiraal ingezet waarbij de huizenmarkt en financiële markten crashen. Naarmate meer klanten niet in staat blijken hun leningen af te lossen en de bezittingen van de bank minder waard worden, ontstaat het risico op insolventie. De bank loopt het risico failliet te gaan.

5. na de crisis weigert de bank leningen te verstrekken en krimpt de economie

Private banken verstrekken alleen leningen wanneer ze er vertrouwen in hebben dat ze het geld terugkrijgen. Wanneer de economie er slecht voor staat hebben zij dit vertrouwen niet en zijn zij niet snel bereid geld uit te lenen. Echter, hoewel de private banken geen nieuwe leningen verstrekken moet iedereen zijn bestaande leningen wel afbetalen. Als leningen worden afbetaald verdwijnt er geld uit de economie. Aangezien geld de smeerolie van de economie is, vertraagt het verdwijnen van geld uit de economie de uitwisseling van geld en producten tussen mensen. Als gevolg riskeert de economie in een schulden-deflatie te belanden waar lonen, prijzen en de waarde van bezittingen dalen maar schulden hun waarde behouden. Hierdoor worden bestaande schulden relatief gezien duurder. Ook de bedrijven en mensen die niet betrokken waren bij het creëren van een financiële bubbel zijn de dupe. We worden allemaal het slachtoffer van een recessie, zoals de recessie waar we nu in zitten.