Essenties: Geld, Krediet & Schuld

Om te begrijpen hoe het huidige geldsysteem en banksysteem in elkaar zit moeten we bij de basis beginnen. Drie begrippen zijn hiervoor essentieel: geld, krediet en schuld.

Let op!

Zoals we hier de begrippen uitleggen komen ze niet voor in de economieboeken! Menig econoom zal het dus met ons oneens zijn en zeggen dat wat we stellen niet waar is. Wij zien dat het omgedraaid is. Wij beschrijven hier de concepten zoals we die waarnemen in de realiteit, en baseren ons niet op definities uit tekstboeken.

Geld

Geld is informatie

Geld is als concept niets meer dan overdraagbare informatie. Het is informatie over eigendom van economische waarde. Stel je voor dat als je geld in handen hebt, je een bestaand ding vasthoudt. Dat kan vanalles zijn. Een koelkast, een auto, het gebruik van een dienst, noem maar op. Het geld is de representatie van alles dat je ermee zou kunnen kopen, alsof je het al hebt. Daarom is het een goed ruilmiddel, want het is alsof je de economische goederen zélf ruilt.

1 0 money c603d0bdaa1ceca5d87b0499826c6d01b1f6305c97052d20a4db35aa0c51d48a

Informatie en dragers

Geld is dus informatie. Een meeteenheid. Zoals de meter. Informatie is echter een abstract begrip en heeft altijd een drager nodig. Iets concreets om de informatie te representeren. Letters en cijfers zijn bijvoorbeeld pure informatie, maar hebben een drager als papier of een beeldscherm nodig om ze vorm te geven. De concrete drager voor geldinformatie heeft over de eeuwen heen verschillende vormen gehad. Zo was vroeger goud de drager van de informatie over eigendom van economische waarde, het geld. Tegenwoordig is dit papier en simpel metaal, zoals bij het cashgeld.

1 1 measurement 9431651508fa0e1a954a2589cd54062fb1933de1d394eff598f391be57b088e4

Veiligheid van geld

Echt geld is altijd veilig. Denk hierbij aan de standaard van de meter. Een meetlat meet meters. Een fysieke meetlat zal niet door faillissementen van bedrijven een andere type meter meten. Ook zonder meetlat blijft een meter van de zelfde lengte. Zo zit het ook met echt geld. Aangezien geld in essentie een meeteenheid is kan het in principe niet van het ene op het andere moment verloren gaan. De drager (munt, papier, database) kan dat natuurlijk wel.

Publiek goed

Geld is als concept van belang voor de gehele samenleving. In het kapitalistisch systeem is er geld nodig om te overleven. Letterlijk iedereen krijgt er mee te maken en heeft het op een zeker punt nodig. Het geldsysteem is dus een publiek goed en dient goed geregeld te worden.

Krediet

Krediet is een belofte

Krediet is een ander verhaal. Krediet is een belofte op iets specifieks. Het is een claim. Als je bij de stomerij je pak laat stomen krijg je een bewijs mee waarmee je het pak weer kan ophalen. Pakkrediet. Bij veel winkels kan je een kadobon kopen voor boeken. Boekkrediet. Van politici krijg je verkiezingsbeloften. Veranderingskrediet. Op een bankrekening ontvang je digitale beloftes op geld; geldkrediet (bankkrediet). Het ophalen van het pak bij de stomerij is het verzilveren van je tegoed. Bij de bank doe je dat door te pinnen.

2 0 credit 6b4d90d6ebda3391c8ffe1959f375746da149d124b636aa13f79d9a8bf943785

Veiligheid van krediet

Krediet is risicovol. Nadat je je pak bij de stomerij hebt afgeleverd kan de stomerij afbranden. Je pakkrediet is dan mogelijk niets meer waard. Wanneer een bank omvalt is je digitale geldkrediet ook mogelijk waardeloos. Krediet, zoals alle beloftes, is fragiel. Er kan iets gebeuren met de uitgever waardoor de waarde van je claim verandert zonder de drager aan te passen.

In het geval van de bank is de database bij de bank de drager van de kredietinformatie. Op het moment dat de bank failliet gaat bestaat de database nog steeds, staat je krediet nog steeds in de database, en toch is het krediet mogelijk niets meer waard. Je kan het krediet, de digitale belofte in je internetbankieren op echt geld, niet meer als geld gebruiken (overmaken naar andere bank of pinnen).

2 1 safety 01f4c1faecb5829c35a51b73c97a979a4086db88518313ca031d477bf26cc5fb

Privaat contract

Krediet is een afspraak tussen twee partijen. Krediet is inherent risicovol en niet voor iedereen van belang. Daarmee hoort het in de private sector.

Verdieping

Deze uitleg is in meer detail te lezen in het Memorandum over het Geldstelsel dat is opgesteld voor het kamerdebat n.a.v. het Burgerinitiatief Ons Geld.