Over ons (6)

Is 'Ons Geld' politically engaged?

Nee, we zijn niet verbonden aan welke politieke partij of -richting dan ook. De monetaire hervormingen die Ons Geld voorstaat worden gesteund door de leden van alle belangrijke politieke partijen in Nederland en door individuen uit het hele politieke spectrum. Veel actieve politici verwelkomen het einde van een situatie waar het belang van banken overheerst over democratische belangen; dit is wat Ons Geld nastreeft.

Wie is Ons Geld gestart?

Ons Geld werd in 2012 opgericht op initiatief van Luuk De Waal Malefijt, vanuit zijn frustratie dat er veel over de crisis werd geschreven, maar er slechts weinig naar werd gehandeld.

What does 'Ons Geld' mean?

‘Alle Geld’ is ‘van Ons allemaal’. Dit in tegenstelling tot het huidige ‘bankgeld’ wat gebaseerd is op schulden. Wij hebben de overtuiging, dat zodra de staat der Nederlanden besluit schuldvrij geld te creëren, dit een positief effect zal hebben op de economie en de samenleving. Uiteraard zal dat creëren onder controle, en op een manier moeten geschieden, dat misbruik wordt voorkomen.

How can i get involved?

Klik hier voor onze contactgegevens.

What are donations used for?

Ongeveer 60% van onze opbrengsten wordt besteed aan research, campagnes en het coördineren van Nederlandse- en internationale campagnes. Niemand binnen Ons Geld heeft een salaris of onkostenvergoeding. De overige kosten betreffen de huur van vergaderruimtes, administratieve- en internetkosten.

What is 'Ons Geld'?

Ons Geld is een non-profit campagne- en research organisatie. We stimuleren bewustwording over hoe geld wordt gecreëerd, waarom het problemen veroorzaakt, en hoe we het monetaire systeem kunnen veranderen zodanig dat het dienstbaar is aan de samenleving, het bedrijfsleven, en het milieu.

We zijn de Nederlandse tak van een wereldwijde beweging, die ernaar streeft het geld dat we gebruiken te democratiseren. Het werkt dan vóór onze samenleving en niet ertegen. Het huidige monetaire systeem is de oorzaak van veel van de sociale en economische problemen die we vandaag de dag ervaren. We werken aan verandering en verbetering van dat systeem.

Bankieren (16)

Does ecb inflation target not limit money creation?

Op dit moment is er een streven van de ECB om de inflatie onder de 2% te houden om daarmee meer prijsstabiliteit te bewerkstelligen. Zij proberen dat te doen middels manipulatie van de korte termijn rentevoet waartegen banken geld (lees: bankreserves) bij elkaar kunnen lenen in de interbancaire markt. Historisch gezien heeft deze benadering nooit gewerkt om geldcreatie onder controle te houden. Het verhogen van de rentevoet vóór de crisis (en in de jaren ’80) heeft het leengedrag van banken niet beperkt, en het verlagen van de rentevoet tot 0,3% na de crisis heeft de banken niet gestimuleerd meer leningen te verstrekken. De ECB beschikt niet over het juiste gereedschap om de geldcreatie door banken te beïnvloeden.

What types of money are there?

Er zijn drie soorten geld. Contant geld in munten en bankbiljetten, giraal (digitaal) geld in de banksaldi van gebruikers bij banken, en bancair geld in de vorm van de z.g. bank reserves dat uitsluitend interbancair wordt gebruikt.

What is a bank run?

Er is sprake van een bank run, wanneer veel rekeninghouders van een bank tegelijkertijd hun geld opnemen. Bank runs worden veroorzaakt door paniek of onzekerheid over een mogelijk faillissement van de bank (denk aan DSB) of een dreiging dat bijvoorbeeld hun spaarrekeningen worden gekort. Denk daarbij aan Cyprus.

In het huidige bancaire systeem zijn banken in staat om op enig moment slechts een klein deel van hun tegoeden aan de rekeninghouders uit te betalen. Het is voor hen onmogelijk om alle rekeninghouders tegelijk hun volledige tegoed uit te betalen.

In een ‘soeverein geld systeem’ is een bank run onmogelijk, omdat banken eraan zijn gehouden om het volledige totaaltegoed van alle rekeninghouders aan te houden, tenzij die rekeninghouders hun bank expliciet toestemming hebben verleend die gelden te beleggen. Cliënten die toestemming hebben verleend hun geld te laten beleggen, door het over te laten boeken naar een ‘investeringsrekening’, kunnen dat geld niet opnemen tot na de datum die zij vooraf bij het openen van de rekening met hun bank zijn overeen gekomen. Zij kunnen voor dat deel van hun geld geen ‘run’ op de bank doen.

Who creates our money and who is the owner?

Chartaal geld heeft exact dezelfde waarde en functie als Bankgeld. Het publieke vertrouwen erin is ook gelijk. We accepteren net zo makkelijk een betaling in contant geld als in Bankgeld.

Chartaal geld is minder dan 5% van de geldhoeveelheid. Het is door of namens de staat gecreëerd! Wanneer u het in bezit heeft dan is het uw eigendom. Er is wetgeving die dat allemaal regelt.

Bankgeld is meer dan 95% van de geldhoeveelheid. Het is gecreëerd door private commerciële banken! Het is eigendom van de bank. Uw saldo is slechts een schuldbekentenis van uw bank. Wanneer de bank in moeilijkheden komt en zij kan niet aan haar verplichtingen voldoen, dan bent u uw geld kwijt. Het Deposito Garantie Stelsel biedt daarbij schijnzekerheid, omdat dit op u als belastingbetaler zal worden verhaald. Het valt niet onder wetgeving en de staat heeft er geen invloed op.

Curieus is dat er, historisch gezien, nooit langs democratische besluitvorming is vastgelegd, dat private commerciële banken het privilege hebben om geld te mogen creëren. In de loop der tijd hebben zij zichzelf dat ‘vermeende recht’ toegeëigend.

Chartaal geld: contant geld = munten en bankbiljetten. Bankgeld, ook wel Giraal geld: door de banken gecreëerd giraal geld (de bedragen op bank- en spaarrekeningen).

What is the problem of this type of money creation?

Meer dan 95% van al het in gebruik zijnde geld is gecreëerd door commerciële banken door het verstrekken van leningen en hypotheken.

Het probleem is, dat wanneer banken kunnen besluiten al dan niet leningen te verstrekken, zij tevens beslissen waar dat geld aan zal worden besteed. Omdat zij veel vaker lenen aan de onroerend goed- en financiële sector bedrijven dan aan bedrijven in de echte economie (d.i. de niet-financiële sector), begint het meeste nieuw gecreëerde geld zijn leven in de speculatieve economie, in plaats van in de echte economie waar het banen creëert.

Een tweede probleem is, dat hoe meer geld de banken (middels leningen) creëren, des te meer winst zij maken. Ze hebben dus een sterke stimulans om teveel geld te creëren. Dit gebeurde tijdens de financiële crisis die begon in 2007, wat leidde tot de huidige wereldwijde recessie.

Een derde probleem is dat dit systeem het noodzakelijk maakt dat huishoudens en bedrijven een toenemende schuldenlast moeten dragen, om de economie blijvend te laten groeien. Dit komt doordat banken geld creëren door het verstrekken van leningen en geld vernietigen zodra die leningen worden terugbetaald. Er is dus sprake van een dilemma waarbij we moeten kiezen tussen het hebben van:

  • Meer geld èn meer schulden, of
  • Minder schulden èn minder geld

Dus ook al hebben we een historisch hoge private schuldenlast, de overheid gaat nog steeds voor een strategie die is gebaseerd op een groeiende economie middels nog meer leningen.

Dit monetaire systeem leidt tot een grote range van andere problemen. Voor meer informatie: zie de menu onderwerpen hierboven.

Why does changing the central bank interest rate not affect money creation?

De ECB hanteert het credo, dat het verhogen van de rentevoet de uitgifte van bankleningen (lees: geldcreatie) onder controle houdt. Ook meent men dat het verlagen van de rentevoet de economie zal stimuleren. Historisch gezien is herhaald aangetoond dat manipulatie van de rentevoet geen enkel effect heeft op het gedrag van banken bij het verstrekken van leningen en dus geldcreatie. Het verhogen van de rentevoet vóór de crisis (en in de jaren ’80) heeft het verstrekken van leningen door de banken toen niet beperkt. Het verlagen van de rentevoet tot 0,30% op 10 september 2014 heeft de banken niet gestimuleerd meer leningen te verstrekken. De depositorente van de ECB was op die datum zelfs negatief: -0,20%. Dit houdt in dat banken hun geld nog liever met verlies bij de ECB parkeren dan het uit te lenen aan bedrijven. Manipulatie van de rentevoet is dus het verkeerde middel om geldcreatie onder controle te houden, dan wel om de economie te stimuleren.

Why do banks not lend to businesses if they create money?

Banken geven er de voorkeur aan geld te lenen daar waar zij de grootste winst bij een zo beperkt mogelijke mate van risico kunnen maken. Daarom houden ze er niet van geld uit te lenen, tenzij ze het vertrouwen hebben dat het wordt terugbetaald.

Wanneer banken hypotheekleningen verstrekken weten ze, dat zelfs indien de lener niet in staat is de lening terug te betalen, de bank het huis kan terugnemen. Zij kunnen dat vervolgens weer verkopen om in ieder geval een deel van het geld terugbetaald te krijgen. Veel bedrijven hebben echter niet zoveel zaken die kunnen worden teruggenomen door de bank om zo de waarde van de lening terugbetaald te krijgen. Daarom tenderen banken ernaar om veel meer hypotheekleningen te verstrekken dan geld te lenen aan bedrijven.

Why do banks offer transactional and savings accounts if they do not intermediate?

Zodra een bank een lening verstrekt, vergroot zij in feite haar belofte aan de lener, dat zij uit zijn naam betalingen zal verrichten tot aan maximaal de waarde van de lening. De bank kan dit doen ongeacht haar eigen financiële status, en zij kan zich alleen aan haar belofte houden als:

  • Ofwel, dat de lener betalingen wil verrichten naar anderen die op hun beurt bereid zijn de belofte van die bank te beschouwen als zijnde een vereffening van hun vordering op de lener. In feite, dat de mensen (ontvangers van de betaling) reeds een rekening hebben of bereid zijn te openen bij diezelfde bank, of…
  • De bank in het bezit is van contant geld of andere bezittingen. Dat kunnen bijvoorbeeld central bank reserves zijn. Daarmee kan de bank de andere banken ertoe bewegen de rekeningen van degenen die de kredietnemer wenst te betalen rechtstreeks te crediteren, dan wel contant aan hen uit te betalen, indien zij geen bankrekening hebben.

Zou de bank van de lener de enige bank zijn, dan zou zij iedereen trachten te bewegen bij haar een rekening te openen. Op die manier kunnen zij allen betalingen aan elkaar verrichten binnen de administratie van die ene bank. Het gevolg is, dat die bank nimmer contant geld hoeft uit te betalen aan wie dan ook. Los van de wettelijke beperkingen kan de bank dan onbeperkt iedere ‘belofte’ aan leners waarmaken, omdat het voor hen steeds een eenvoudige overboeking is van de ene rekening naar de andere binnen dezelfde bank. Alleen de saldi van de verschillende rekeninghouders bij de bank veranderen. Het totaal van alle saldi binnen de bank blijft dan gelijk.

Zijn er echter andere banken bij betrokken dan die van de lener, dan volgt uit de betalingen vanuit het deposito van de lener, naar een rekeninghouder bij andere banken, dat de bank van de lener een schuld krijgt aan de bank van de ontvanger. Banken verrekenen dit soort mutaties in de vorm van bank reserves. Per dag geschieden er miljoenen van dit soort transacties. Banken salderen hun wederzijdse verplichtingen in reserves aan het einde van iedere dag. Die netto overboekingen van de dagelijkse wederzijdse reserve verplichtingen zijn vanzelfsprekend aanzienlijk lager dan de som van alle te verrichten betalingen. Voor banken is dit interbancaire verkeer zeer eenvoudig uit te voeren. In ieder geval is het veel eenvoudiger dan wanneer die verrekeningen in het betalingsverkeer in contant geld zouden moeten worden uitgevoerd, omdat rekeninghouders geen bankrekening zouden hebben.

In principe zou, indien iedereen waar dan ook een bankrekening zou hebben, het netto totaal van al dat interbancaire verkeer gelijk zijn aan nul. Maar in de praktijk zal iedere bank ervaren dat er fluctuaties zijn in de bedragen die zij aan andere banken schuldig zijn dan wel te vorderen hebben. Het meest verschrikkelijke scenario voor een bank is, dat al haar cliënten op dezelfde dag hun volledige banksaldo zouden overmaken naar een rekening bij een andere bank, terwijl vanaf die ontvangende banken geen enkele overboeking zou volgen naar een bankrekening bij de eerstgenoemde bank. Hoe meer cliënten een bank heeft, en hoe voorzichtiger een bank is in het verstrekken van nieuwe leningen, des te realistischer is het dat een dergelijk extreem scenario zich voordoet. De waarschijnlijkheid dat zoiets zal gebeuren wordt echter aanzienlijk verkleind, doordat cliënten worden aangemoedigd een deel van hun banksaldo als spaargeld apart te zetten, en het saldo op hun betaalrekening te beperken tot alleen het bedrag dat nodig is voor de dagelijkse betalingen.

Banken bieden het publiek betaal- en spaarrekeningen aan, omdat betalingen tussen betaalrekeningen voor hen slechts een boekhoudkundige actie betreffen in plaats van handelingen met contant geld. Spaarrekeningen reduceren in belangrijke mate de dagelijkse volatiliteit van interbancaire netto verrekeningen.

How can banks go bust if they create money?

Er zijn twee manieren waarop een bank failliet kan gaan:

  • Om diverse redenen kan een bank op een bepaald moment meer geld schuldig zijn dan zij te vorderen heeft of dat aan haar schuldig is. In boekhoudkundige termen betekent dit dat haar bezittingen minder waard zijn dan haar schulden. Wanneer banken geld creëren, stijgen zowel hun bezittingen als hun schulden met hetzelfde bedrag, wat inhoudt dat een bank nog steeds insolvabel is, zelfs als zij meer geld creëert.
  • Daarnaast kan een bank insolvabel worden doordat zij niet in staat is de betalingen aan andere banken te verrichten bij de verrekeningen aan het einde van iedere dag. Dit kan dus zelfs wanneer haar bezittingen meer waard zijn dan haar schulden. Dit staat bekend onder de naam ‘cash flow insolvabiliteit’, of een ‘gebrek aan liquiditeit’. Banken kunnen het soort geld creëren dat bedrijven en het publiek gebruiken, maar ze kunnen niet het soort geld creëren dat gebruikt wordt om andere banken te betalen. Zodra zij onvoldoende van dit soort geld hebben, dan moeten zij het lenen, of van andere banken, of van de centrale bank. Maar als niemand bereid is het hen te lenen, dan hebben ze een ernstig probleem.

How much money has been created out of nothing?

Een exact getal kan niet worden gegeven, omdat de gepubliceerde jaarcijfers variëren van eind 2013 tot aan het derde kwartaal 2014. Op basis van de meest recente openbare cijfers is het: € 1.321.912.000.000,– (ING, ABN-AMRO, Rabobank, en SNS) Stel een gemiddelde renteopbrengst van een bescheiden 4%, dan levert dit hen bijna 52,8 miljard euro per jaar op. Op geld gecreëerd uit het ‘niets’. En dan hebben we de kleinere banken er nog buiten gelaten.

How does destroying bank money lead to recession?

Toen de financiële crisis ons overviel raakten de banken in paniek en beperkten zij in hoge mate hoeveel nieuwe leningen zij verstrekten. Als gevolg daarvan kwam er minder nieuw geld in de economie, wat resulteerde in minder uitgaven. En omdat alle voorgaande leningen nog steeds moesten worden terugbetaald, verdween er steeds meer geld uit de economie. Wanneer in deze situatie de overheid helemaal niets doet, daalt de hoeveelheid geld in de economie. Dit is exact wat er gebeurde in de Verenigde Staten tijdens de Grote Depressie, toe de geldhoeveelheid in de Amerikaanse economie met een derde afnam. Het geld werd niet ‘ergens anders besteed’ – het hield feitelijk gewoon op te bestaan. Gaan we nu snel voorwaarts naar 2008, dan zien we dat toen exact hetzelfde gebeurde. Een afnemende- en inkrimpende geldhoeveelheid kan leiden tot een daling van de uitgaven, een krimp van de economie en stijgende werkloosheid. Ook al lossen de mensen hun schulden af, het gevolg is dat er minder geld in omloop is in de economie, en dat er in de economie als geheel minder geld circuleert.

Are you talking about the money multiplier model?

Het Money Multiplyer Model, zoals dat beschreven staat in leerboeken economie is achterhaald en incorrect vanwege drie onjuiste aannames, namelijk:

  • Dat een bank eerst over spaartegoed moet beschikken voordat zij een lening kan verstrekken.
  • Dat de overheid controle kan uitvoeren over de hoeveelheid geld die de banken sector kan creëren, door het aanpassen van de z.g. ‘reserve ratio’ en de hoeveelheid ‘basis geld’ in circulatie.
  • Dat de door banken gecreëerde geldhoeveelheid rekenkundig is gelimiteerd (gebaseerd op de voorgaande 2 aannames).

Punt 1 is van cruciaal belang omdat dit leidt tot allerlei misverstanden. In het huidige systeem functioneren de banken NIET als tussenpersoon tussen spaarders en leners en zij hebben geen spaargeld nodig om een lening te kunnen verstrekken. De Europese Centrale Bank heeft dit misverstand hier benoemd.

Charles Goodhart stelde ruim 20 jaar gelden al dat de Money Multiplyer “een zodanige onvolledige wijze van beschrijven van het proces van het bepalen van de geldhoeveelheid is, dat het neerkomt op misinstructie”. Onze Engelse zusterorganisatie geeft in de video-serie Banking 101 (Engelstalig met Nederlandse ondertiteling) uitleg over het money multiplyer model. Voor empirisch bewijs zie dit document van de FED.

De term ‘fractioneel reserve bankieren’ zorgt ook voor verwarring, omdat deze vrijmoedig wordt gebruikt om verschillende zaken te beschrijven. Sommige mensen zouden zeggen dat fractioneel reserve bankieren is gebaseerd op dit money multiplyer model, waarin banken een percentage van de tegoeden van hun cliënten als reserves aanhouden. Dit model bestaat in werkelijkheid niet, en daarom opereren banken niet langer volgens het fractioneel reserve bankieren systeem. Terwijl andere mensen mogelijk zeggen dat, omdat banken in staat zijn om op ieder moment slechts een deel van tegoeden van cliënten te kunnen uitbetalen, dit ‘fractioneel reserve bankieren’ wordt genoemd, en dat we dus een fractioneel reserve bankieren systeem hebben. Welkom in de wereld van geld en bankieren, waar deze ene term meerdere dingen kan betekenen. Het is altijd het beste om helder te hebben wat iemand bedoelt voordat u er op reageert!

Where is the proof that banks create money?

Ja, het is echt zo. Kijk op deze pagina waar het bewijs wordt geleverd.

How does bank money get created?

Op dit moment is minder dan 5% van al het geld dat in circulatie is, gecreëerd door de Europese Centrale Bank (ECB). Deze <5% bestaat uit munten en papiergeld. De overige >95% zijn getallen op bankrekeningnummers. Deze banksaldi zijn gecreëerd door commerciële banken (zoals: Rabobank, ABN-AMRO, ING, e.a.), door een eenvoudige boekhoudkundige handeling, bij het verstrekken van leningen. Ontdek hier hoe banken geld creëren.

How does bank money get destroyed when loans are repaid?

Wanneer banken leningen verstrekken, boeken zij een nieuwe bezitting (de lening) en een nieuwe verplichting of schuld (het batig saldo dat verschijnt op de rekening van de lener) op hun balans. Zodra leningen worden terugbetaald, wordt het batig saldo (de schuld) verlaagd en tevens het geleende bedrag (de bezitting) verlaagd. Daarmee worden beide zijden van de balans lager in waarde. Het betaalde bedrag verdwijnt volledig uit de economie. Zie Banking 101 Part 6 (Engelstalig met Nederlandse ondertiteling) voor uitleg hoe dit in zijn werk gaat.

Do liquidity ratio and capital requirements not limit money creation?

De video-cursus Banking 101 van onze Engelse zusterorganisatie (in het Engels met Nederlandse ondertiteling) verklaart waarom liquiditeitseisen en reserve ratio’s de banken niet beperken in hun leengedrag en geldcreatie.

Huidige situatie (9)

As long as people borrow and trust there is no problem right?

Dat lijkt maar zo. Fractioneel bankieren zorgt ervoor dat er altijd, echt altijd, een veel groter bedrag door de banken zal zijn uitgeleend, dan de bank aan spaartegoeden en saldi op de betaalrekeningen in beheer heeft. Ergo, de spaartegoeden plus rekeningsaldi kunnen bij lange na niet voorzien in de leenbehoefte. We moeten geld lenen, omdat we anders geen geld zouden hebben. Op iedere geleende euro moet rente worden betaald. Ook die rente moeten we weer lenen. Dat zorgt voor een inherent tekort aan geld. We kunnen wel steeds opnieuw leningen aangaan om al die rente te betalen, maar dat creëert ook steeds meer schuld. Op een gegeven moment (en dat punt beginnen we te bereiken) kunnen we niet meer harder werken om de lasten van al die schulden nog te dragen. We kunnen we de economie niet meer nog harder laten groeien. Op dat moment zullen de mensen hun hypotheek niet meer kunnen betalen, wordt er geen geld meer geleend, wordt de geldhoeveelheid exponentieel kleiner, en zal het systeem instorten.

Does lent money not come from savings?

Nauwelijks. Banken hebben geen spaargeld nodig om leningen te kunnen verstrekken. Ze verstrekken leningen en zoeken daar pas later de vereiste reserves bij. Als ze die reserves niet hebben worden die geleend van andere banken. Als dat niet mogelijk is leent de bank de reserves van de centrale bank. Wanneer u de gepubliceerd jaarcijfers van uw bank bekijkt, dan ziet u dat zij voor een veel groter bedrag geld heeft uitgeleend, dan zij aan spaartegoeden in beheer heeft.

What about public debt?

Ja, voor dit monetaire systeem wel. Wanneer er vertrouwen is in de economie, zullen banken meer ‘geld uitlenen’. Er zal dan meer krediet beschikbaar zijn wat we als geld gebruiken. Dit jaagt de economie aan. Op een gegeven moment, en hier speelt de menselijke psychologie een rol in, houdt dit vertrouwen echter op. Zodra enkele mensen bijvoorbeeld hun hypotheek niet meer kunnen betalen. Dit zorgt ervoor, dat mensen weer voorzichtiger worden met het aangaan van leningen. Langzaamaan worden er dan weer meer leningen afbetaald aan banken. Doordat geld wordt gecreëerd wanneer je een lening neemt en geld wordt vernietigd wanneer je de lening afbetaalt, wordt de geldhoeveelheid kleiner wanneer veel mensen dit doen. Hierdoor is er minder geld in de economie, kan men minder betalen, verdienen bedrijven minder en moeten werknemers worden ontslagen, die vervolgens weer minder zullen kopen en misschien zelfs hun hypotheek niet meer kunnen betalen. De neergaande spiraal is dan een feit. Dit is de recessie, de ‘bust’, die volgt op hoogconjunctuur, de ‘boom’. In een hervormd monetair systeem zou dit probleem niet of nauwelijks bestaan.

Is inflation not normal?

Ten dele. Het is alleen ‘normaal’ als het ook wordt afgewisseld met deflatie. Normaal gezien, in het tijdperk van vóór de centrale banken, hadden we periodes van inflatie en deflatie die elkaar corrigeerden en zo op de lange termijn de prijzen stabiel hielden. Dat was in het tijdperk waarin we nog met goud en zilver betaalden. Soms werd er nieuw goud en zilver gevonden en dan had je wat inflatie, omdat er meer geld beschikbaar was dan er voor de economie nodig was. Soms had je deflatie, wanneer de economie erg groeide maar de geldhoeveelheid achterbleef. Dit veranderde echter in 1913, het jaar dat de Federal Reserve Bank, de centrale bank van de Verenigde Staten, werd opgericht.

Sindsdien hebben we gemiddeld (op de Grote Depressie na) alleen nog maar inflatie gehad. De reden is, dat sindsdien bijna al het geld wordt gecreëerd door schuld, waar rente over moet worden betaald. Er vindt inflatie plaats, omdat er uit het niets ontzettend veel geld wordt gecreëerd. Die inflatie is ook nodig, om het huidige systeem gaande te houden. Want deflatie zou in het huidige systeem namelijk inhouden dat er meer leningen worden afbetaald dan er worden verstrekt. En dat zorgt wederom voor méér (monetaire) deflatie.

Aangezien uw geld meer waard wordt bij deflatie, houdt de gemiddelde burger meer geld over en kan men makkelijker zijn schulden aflossen. Hierdoor ontstaat er nog meer deflatie, want elke keer dat er een lening wordt afgelost, wordt er geld vernietigd. Deze deflatie heeft een speciale naam: schuld-deflatie. Aangezien meer dan 95% van de geldhoeveelheid tegenwoordig als schuld is gecreëerd, zou schuld-deflatie verregaande gevolgen hebben (en zelfs kunnen leiden tot het instorten van het systeem). Dát is de reden waarom er in het huidige systeem betoogd wordt dat we de inflatie op minimaal 2% moeten houden.

Inflation800years e3be9f17df4654f64895c4d709155d4ba2562c2587e8238bc68e64f33d2435a1

What is the problem with debt?

Is money on account not mine?

Nee. Wanneer u geld op de bank zet, geeft u het recht daarop aan de bank. De bank kan daarna met het geld doen wat ze wil. In ruil voor uw geld krijgt u een schuldbekentenis van de bank in de vorm van giraal geld. Op ieder moment, bijvoorbeeld bij een pinautomaat, kan die schuldbekentenis worden vereffend door contant (chartaal) geld op te nemen.

Why do we need growth in the economy?

In het huidige monetaire systeem hebben we groei in de economie nodig omdat meer dan 95% van alle geld ontstaan is in de vorm van schuld. Over die schuld moet rente worden betaald. En ook over ruim 95% van die rente moeten weer schulden worden gemaakt. Waarover ook weer rente moet worden betaald. Op die manier is de schuldenberg ontstaan en wanneer we daar niet rigoureus iets aan doen blijft die berg maar groeien. Dit noodzaakt de economie om ook te groeien. De geldhoeveelheid neem daarom exponentieel toe. Er ontstaat dus steeds meer geld en dat geld daalt voortdurend in waarde (inflatie). Daarom hebben we continu groei nodig in de economie. De impact die deze toenemende groei op ons milieu heeft is zwaar negatief. Duurzaamheid is een mooi woord, en onder het huidige monetaire systeem is het een onhaalbare kaart.

Does the bank not save my money?

Nee. De bank stopt dat geld niet in een kluis of zo. Wanneer u contant geld stort bij de bank, wordt dat geld het eigendom van de bank. U leent het namelijk uit aan de bank en in ruil daarvoor krijgt u een schuldbekentenis in de vorm van giraal geld. Op ieder moment kunt u die vereffenen door te pinnen. Het meeste geld dat de bank in beheer heeft wordt gebruikt om het meerdere keren ‘uit te lenen’.

Is the business cycle not normal?

Ja, voor dit monetaire systeem wel. Wanneer er vertrouwen is in de economie, zullen banken meer ‘geld uitlenen’. Er zal dan meer krediet beschikbaar zijn wat we als geld gebruiken. Dit jaagt de economie aan. Op een gegeven moment, en hier speelt de menselijke psychologie een rol in, houdt dit vertrouwen echter op. Zodra enkele mensen bijvoorbeeld hun hypotheek niet meer kunnen betalen. Dit zorgt ervoor, dat mensen weer voorzichtiger worden met het aangaan van leningen. Langzaamaan worden er dan weer meer leningen afbetaald aan banken. Doordat geld wordt gecreëerd wanneer je een lening neemt en geld wordt vernietigd wanneer je de lening afbetaalt, wordt de geldhoeveelheid kleiner wanneer veel mensen dit doen. Hierdoor is er minder geld in de economie, kan men minder betalen, verdienen bedrijven minder en moeten werknemers worden ontslagen, die vervolgens weer minder zullen kopen en misschien zelfs hun hypotheek niet meer kunnen betalen. De neergaande spiraal is dan een feit. Dit is de recessie, de ‘bust’, die volgt op hoogconjunctuur, de ‘boom’. In een hervormd monetair systeem zou dit probleem niet of nauwelijks bestaan.

Algemeen (3)

Who are we?

We zijn ervan overtuigd dat het privilege om geld te creëren moet worden weggehaald bij de banken. Zij hebben immers de financiële crisis veroorzaakt. Het moet rechtens worden ondergebracht bij een democratisch, transparant en verantwoordelijk instituut. Nieuw geld dient uitsluitend te worden gecreëerd en gebruikt voor het publieke belang en de samenleving als geheel dienen, in plaats van primair de financiële sector.todo

What is the problem?

Op dit moment wordt het meeste geld in onze economie gecreëerd door banken. Zij creëren meer dan 95% van al het geld, door middel van het verstrekken van leningen. U ziet die in de vorm van getallen op uw bankafschrift. Getallen, die niet meer zijn, dan een schuldbekentenis van uw bank aan u. Deze vorm van geldcreatie houdt in, dat zij (de banken) daadwerkelijk beslissen:

  1. Hoeveel geld er in de economie actief is, en
  2. waar dat geld aan wordt besteed.

De controle over het creëren van geld, wat dus volledig in handen van de banken is, heeft bijgedragen aan de volgende problemen:

  • Onbetaalbare huisvesting
  • Hoge werkloosheid
  • Hoge persoonlijke schuldenlast
  • Groeiende ongelijkheid
  • Hoge staatsschulden

What is the solution?

We zijn ervan overtuigd dat het privilege om geld te creëren moet worden weggehaald bij de banken. Zij hebben immers de financiële crisis veroorzaakt. Het moet rechtens worden ondergebracht bij een democratisch, transparant en verantwoordelijk instituut. Nieuw geld dient uitsluitend te worden gecreëerd en gebruikt voor het publieke belang en de samenleving als geheel dienen, in plaats van primair de financiële sector.

misverstanden (3)

Will this result in zimbabwe situation?

Will this produce hyperinflation?

The proposals are the same as monetarist from 80s?

voorstellen (20)

What is the effect on loans to businesses?

De saldi van alle in Nederland aangehouden spaarrekeningen bij elkaar is vandaag ruim voldoende voor alle zakelijke- en hypotheekleningen samen. Het probleem zit hem hierin, dat banken liever hun geld in onroerende goed en speculatieve beleggingen steken, dan het uit te lenen aan bedrijven. Een onderdeel van onze hervormingen is, dat De Nederlandse Bank op regie van het Geld Creatie Orgaan geld kan creëren dat de banken uit kunnen lenen aan bedrijven. Daardoor zijn we ervan verzekerd dat er nimmer een tekort aan krediet beschikbaar zal zijn in de echte (niet-financiële) economie.

What will new money be spent on?

Zodra De Nederlandse Bank (DNB) wordt geautoriseerd om een bepaalde hoeveelheid nieuw geld te creëren, dan wordt dat geld toegevoegd aan de rekening van de Staat der Nederlanden bij DNB. Het staat de overheid dan vrij dit geld te besteden om haar bij democratisch mandaat genomen beleidsdoelstellingen te verwezenlijken. Daarom kan de overheid besluiten om:

  • De overheidsuitgaven te verhogen
  • De belastingen te verlagen
  • Directe betalingen aan haar bevolking te doen (soms wordt dit ‘burgerdividend’ genoemd)
  • De staatsschuld te verlagen

De exacte mix van het voorgaande is afhankelijk van de prioriteiten die de overheid op enig moment heeft. Omdat het nieuw gecreëerde geld eenvoudigweg wordt toegevoegd aan de belastingopbrengsten, is er geen specifiek proces nodig om te kunnen beslissen waar het geld aan wordt besteed.

Do proposals violate maastricht?

De hervormingen die Ons Geld voorstaat, kunnen in strijd zijn met het Verdrag van Maastricht. Afhankelijk van hoe u de tekst daarvan interpreteert, kunt u het inderdaad zo lezen dat de publieke creatie van geld gelimiteerd is. Wat wij doen, is het uiteen zetten van wat volgens ons het beste bancaire en monetaire systeem is. Met ons zijn er tal van groepen in Europa (en elders in de wereld) die vergelijkbare voorstellen doen. Indien onze voorstellen door het parlement worden overgenomen, dan dient ‘Maastricht’ te worden aangepast.

Los daarvan is het een feit, dat de meeste sleutelbegrippen van het Verdrag van Maastricht tijdens de crisis in de Eurozone door diverse parlementen van EU-lidstaten, volstrekt zijn genegeerd. Dat levert de vraag op: “Waarom volgt Nederland niet gewoon óók haar eigen weg?”

Nu is het zeker zo, dat tegenstanders zullen wijzen naar Europa. Zij zullen stellen dat eerst alle 18 andere eurolanden ook akkoord moeten gaan. Bedenk echter wel, dat door dit soort ‘afschuif- en uitstel gedrag’ er dus helemaal niets gebeurt, terwijl de economie steeds verder in het slop raakt.

Politici die vóór een dergelijke vertragingstactiek zijn, moeten zich eens afvragen hoeveel stemmen dat gaat kosten bij de volgende verkiezingen.

What is the problem with debt?

Schuld en lenen kan zeer nuttig zijn, vooral voor mensen die een huis willen kopen, of een auto, of die een bedrijf willen beginnen. In het voorgestelde systeem is er voldoende leencapaciteit voor de echte economie, de toegang tot krediet en het lenen aan bedrijven. Bovendien zal de totale schuldenlast lager zijn. Op dit moment moeten we al het geld lenen, dat de economie nodig heeft om aan de gang te blijven. Dus voor iedere euro in de economie, is er één euro schuld. Onder het voorgestelde systeem, wordt geld vrij van schuld gecreëerd. Geld bestaat niet langer ‘tijdelijk’ (vanaf het moment van lenen tot het weer wordt terugbetaald). In plaats daarvan is het een stelsel van munten die eeuwig circuleren. Ze worden geleend en besteed door de hele economie heen.

Should interest be abolished?

In een soeverein geldsysteem zullen banken nog steeds rente op leningen in rekening brengen en ontvangen. Spaarders ontvangen nog steeds rente over het geld waarover zij de bank hebben gevraagd het voor hen te beleggen. Let wel, beleggen is niet sparen. Sparen bestaat niet meer. Het is beleggen met een zeer laag risico en navenant rendement. Qua risico is dit geen verschil met de huidige spaarvormen, al beseffen de meeste mensen dat niet.

How will the fourth branch decide?

Op dit moment beslist de Raad van Bestuur van de Europese Centrale Bank (ECB) over de wijze waarop de inflatie in toom gehouden dient te worden. Haar acties hebben overigens nauwelijks effect. Het Publiek Instituut Geldcreatie kan daarentegen naar een deels geautomatiseerd model worden vormgegeven. Dit model kan dan sturen op inflatie- en deflatie gevoelige indicatoren. Omdat de besluitvorming transparant is, en er verantwoording dient te worden afgelegd aan publiek en politiek, is dit het veiligst denkbare model.

Why is 'Ons Geld' making these proposals?

Onze voorstellen dienen om ervoor te zorgen dat het exclusieve recht om geld te mogen creëren in handen komt van een democratische, transparante en controleerbare entiteit. Banken zullen niet langer in staat zijn geld te creëren. Dit heeft een breed scala aan voordelen, inclusief een meer stabiele economie en lagere niveaus van private schulden. Banken kunnen dan failliet gaan zonder dat de belastingbetaler opdraait voor het redden ervan.

Does public money creation not lead to inflation?

Tussen 1998 en 2007 veroorzaakte het leengedrag van banken een toename van de geldhoeveelheid in de eurozone met gemiddeld 10,35% per jaar. Veel van dit nieuw gecreëerde geld ging naar hypotheken, waardoor er een hoge inflatie in huizenprijzen ontstond en huizen onbetaalbaar werden. Dus het huidige systeem, waarbij banken geld kunnen creëren, is op zichzelf al zeer inflatoir.

De Europese Centrale Bank (ECB) probeert tegenwoordig de hoeveelheid geld die aan de economie wordt geleend te controleren door het manipuleren van de rentestand, wat aantoonbaar zonder uitwerking is. Bij een soeverein geldsysteem bepaalt een onafhankelijke, transparant opererende entiteit het Publiek Instituut Geldcreatie, op basis van inflatiecijfers de hoeveelheid geld die het systeem rechtstreeks in stroomt. Daarom moet deze entiteit in staat worden geacht om de inflatie veel effectiever te controleren dan op dit moment het geval is.

In de voorstellen van Ons Geld zijn de beslissingen tussen hoeveel geld er gecreëerd wordt en waar dat geld dan voor wordt gebruikt strikt gescheiden. Meer specifiek, omdat daarmee situaties worden voorkomen waarin de overheid teveel geld creëert – bijvoorbeeld om de economie een boost te geven vlak voor de verkiezingen – wat weer kan leiden tot inflatie.

What is the effect on pensions?

Pensioenfondsen beleggen in bedrijven en vertrouwen erop dat die bedrijven een stabiele winstontwikkeling zullen doormaken. Die winst ontvangen de pensioenfondsen in de vorm van dividend. Die winst wordt dan weer gebruikt om pensioenen uit te betalen. Het huidige monetaire systeem veroorzaakt financiële instabiliteit, wat inhoudt dat de rendementen op de korte termijn kunstmatig worden opgeblazen, maar op de lange termijn lager uit zullen vallen. Het betekent ook dat de klanten van de bedrijven waar de pensioenfondsen in beleggen, steeds verder in de schulden geraken. Zij houden steeds minder geld over om in de echte economie te besteden, nadat zij hun hypotheek hebben betaald. Dus op de lange termijn is het huidige monetaire systeem slecht voor de pensioenen. Door de banken de mogelijkheid te ontnemen geld te kunnen creëren, zal dit leiden tot een meer stabiele economie en dat is dan ook weer beter voor de pensioenen.

What are the proposals based on?

Onze hervormingen zijn gebaseerd op het gedachtegoed dat 50-75 jaren geleden is ontstaan door economische denkers zoals Irving Fisher, Frank Knight en Frederick Soddy. U vindt daar meer over op onze research pagina’s.

Is the fourth branch corruptible?

Op dit moment wordt de hoeveelheid geld die in de economie circuleert voornamelijk bepaald door slechts een paar mensen op de hoofdkantoren van de grootste Europese banken. Er is geen democratisch toezicht op deze mensen, en er wordt door hen op democratische wijze geen enkele verantwoording afgelegd. De overgrote meerderheid van het publiek en de leden van het parlement hebben er zelfs geen benul van, dat deze bankiers aan de geldkraan kunnen draaien.

In ons voorstel wordt de beslissing over hoeveel geld er in de economie circuleert, en hoe en waaraan dat geld dan wordt besteed, gescheiden. Daardoor wordt het huidige handelen uit eigenbelang door de bankiers volledig geëlimineerd. Het Publiek Instituut Geldcreatie is volstrekt onafhankelijk, opereert volledig transparant, en is zo goed als mogelijk is afgeschermd van lobbyisten uit de zakenwereld en de politiek. Haar enig doel is om de geldhoeveelheid zodanig te reguleren, dat de inflatie nagenoeg nul is. Wat de politiek vervolgens met het nieuw gecreëerde geld doet is haar zaak. Men kan streven naar volledige werkgelegenheid, of het accent leggen op belastingverlaging voor de burgers. Alles blijft een politieke beslissing van de regering van dat moment.

Ons Geld is ervan overtuigd dat de euro een publiek betaalmiddel is. Stelt u zich eens voor: in feite worden indirect de belastingheffing en de overheidsuitgaven bepaald door het winstbejag van de grootste Europese banken. We hebben het alleen niet door. Wat zou de reactie van ‘het volk’ zijn, wanneer zij in het volle besef zoude reageren op die voorstellen uit bancaire kringen? Vrijwel zeker zal men bezwaar maken en zeggen: “dat het beter aan de staat kan worden overgelaten waar de overheid haar geld aan uit geeft en hoeveel belasting er geheven zal worden”. Toch? Inderdaad, belastingheffing en overheidsuitgaven dienen dienstbaar te zijn aan de samenleving en aan de economie in het algemeen.

Het lijkt logischer dat in een democratische samenleving, door de staat uitgeven nieuwe betaalmiddelen (nieuw geld dus), veel wijzer en eerlijker zullen worden gedistribueerd. Dat kan door middel van het verhogen van de publieke uitgaven, en verlaging van belastingen en publieke schulden. Dit is echt beter dan wat er nu gebeurt: nieuw geld te laten creëren door commerciële banken met als enig doel het bevredigen van hun eigen korte termijn winstbejag.

De Europese Centrale Bank manipuleert tot nu toe de rentetarieven, met de bedoeling daarmee het leengedrag van commerciële banken te beïnvloeden en zo indirect de geldhoeveelheid te bepalen. Feitelijk hebben zij nauwelijks invloed en dat is de afgelopen paar jaren zeer duidelijk gebleken. Zodra de geldcreatie direct wordt bepaald binnen de kaders van de doelstellingen op het gebied van inflatie, zal dat een veel meer gerichte en minder schadelijke impact hebben in de gehele economie, dan het op en neer pushen van de rentepercentages.

Wat corruptie betreft, wanneer de inflatie significant stijgt, is het realistisch te verwachten dat het Publiek Instituut Geldcreatie stopt met het creëren van geld. Er zit dus een natuurlijke limiet aan hoeveel geld zij kunnen creëren en hoe snel ze dat kunnen doen. Banken hebben die limiet niet, hun honger naar provisie zet hen onder druk om steeds meer geld te creëren, door het verstrekken van steeds meer leningen. En dat is exact de reden waarom de geldhoeveelheid de afgelopen 30 jaar met meer dan 10% per jaar is gegroeid. Het prijsniveau van vandaag in vergelijking met dat van 30 jaar geleden zegt genoeg over inflatie. In dat licht bezien is het huidige systeem ‘meer corrupt’ dan het systeem wat Ons Geld voorstelt.

How will banks be able to provide loans?

Na de hervorming zullen banken geld van spaarders moeten lenen voordat zij het aan leners kunnen uitlenen. Dit komt in de plaats van het creëren van geld door het uit te lenen. Zij worden dus echt tussenpersonen (intermediairs). Banken verplaatsen dan geld van A naar B, in plaats van nieuw geld te creëren iedere keer dat zij een lening verstrekken. In het bancaire systeem van na de hervorming, kan een bank nog uitsluitend leningen verstrekken waarbij gebruik wordt gemaakt van geld uit de volgende bronnen:

  • Het geld dat cliënten van de bank expliciet beschikbaar hebben gesteld met als doel het voor hen te beleggen, dat is dus geld op een ‘Beleggingsrekening’.
  • De bank kan haar eigen geld gebruiken, bijvoorbeeld dat van haar aandeelhouders of van in het verleden gerealiseerde winsten.
  • Ieder vorm van geleend geld van De Nederlandse Bank.

Why do we not nationalise the banks?

Wanneer we de banken nationaliseren dan verandert er fundamenteel niets aan de manier waarop geld wordt gecreëerd zodra banken leningen verstrekken. Daarom blijven we dan nog steeds met de volgende problemen zitten:

  • Onhoudbare schuldenlast: Omdat al het geld ontstaat als krediet. De schulden nemen toe met dezelfde snelheid als de geldhoeveelheid.
  • Financiële instabiliteit: Geldcreatie is procyclisch. D.w.z. er wordt teveel gecreëerd tijdens een periode van snelle economische groei, en te weinig in een recessie. Dit veroorzaakt de z.g. ‘boom and bust cycle’.
  • Eeuwigdurende expansie: Om grote hoeveelheden schuld af te kunnen betalen zal de economie blijvend moeten groeien, zelfs wanneer de markten zijn verzadigd en de middelen uitgeput.

De banken zullen nog steeds de mogelijkheid hebben ervoor te kiezen hoeveel geld zij zullen creëren door het verstrekken van leningen, en waaraan die leningen zullen worden besteed. Ons voorstel betreft het nationaliseren van de geldhoeveelheid en –groei. We laten bewust de banken in de private sector. Zodra het de banken niet meer is toegestaan geld te creëren, kunnen we ze rustig failliet laten gaan net als ieder ander normaal bedrijf.

Wij zijn grote fans van onderlinge- en coöperatieve banken, evenals leenconstructies zonder tussenkomst van traditionele financiële instanties. Maar deze modellen zijn nog steeds geen oplossing waarmee de fundamentele problemen van het huidige monetaire systeem worden opgelost. Een systeem waarin het banken is toegestaan nieuw geld te creëren uit korte termijn winstbejag.

What is the effect on mortgages?

De huizenprijzen zijn gaandeweg zo ver buiten het bereik van velen geraakt, omdat banken in staat waren grote hoeveelheden nieuw geld te creëren en dat in hypotheken te pompen (zie hiervoor deze video).

Door de banken de mogelijkheid te ontnemen om geld te creëren zal het voor hen in de toekomst moeilijker zijn dat te laten gebeuren. Het is dus onwaarschijnlijk dat de huizenprijzen verder zullen stijgen. Maar het is ook onwaarschijnlijk dat ze veel verder zullen dalen, omdat de mensen eenvoudigweg niet graag hun huis met verlies verkopen. Dus de meesten zullen ‘afwachten totdat de markt zich herstelt’. Wanneer de huizenprijzen zich dan stabiliseren, is onze enige optie om te wachten tot de salarissen gestegen zijn. Vergeet echter niet, dat het hebben van een eigen huis al voor velen buiten het bereik is tenzij ze al een huis hebben. Het is niet waarschijnlijk dat die situatie zich binnen het huidige systeem zal wijzigen.

Is a sovereign money system flexible?

Een aantal economen en commentatoren claimen dat de invoering van een soeverein geldsysteem, waarin het de banken niet is toegestaan geld te creëren, de economie achterlaat met een geld- en kredietvoorziening die star is, inflexibel en onverschillig ten aanzien van de brede economische behoeften.

Het is juist dat een bepaalde implementatie van een soeverein geldsysteem minder flexibel is dan het huidige monetaire systeem. Dat ligt aan de aard van het gekozen regiem. In het huidige systeem wordt, iedere keer dat een bank een lening verstrekt nieuw geld gecreëerd. Dat geld wordt weer vernietigd met ieder deel van de hoofdsom dat wordt terugbetaald. De daaruit resulterende ‘flexibiliteit’ in de geldhoeveelheid heeft zich niet vertaald in een grotere economische groei, maar in speculatieve zeepbellen in onroerend goed en financiële bezittingen. Het heeft in veel ontwikkelde landen de huizenprijzenzeepbel aangejaagd en de stijgende ongelijkheid verergerd. Bovendien is het een belangrijke oorzaak van inflatie.

Het is zeker onjuist om te veronderstellen dat een grotere flexibiliteit altijd beter is; er is vrij waarschijnlijk een bepaald optimaal niveau. We doen beslist geen poging om te benoemen wat dat optimale niveau aan flexibiliteit dan is. In plaats daarvan laten we zien dat een soeverein geldsysteem in ieder geval niet een synoniem is voor een inflexibel systeem.

De verwarring ontstaat, omdat critici die argumenteren dat een soeverein geldsysteem inherent inflexibel is, twee beleidskeuzes met elkaar verwarren.

  • Welke entiteit dient geautoriseerd te zijn om nieuw geld te kunnen creëren: private banken of een instelling namens de staat?
  • Welke criteria of welk economische voorvallen dienen de creatie van nieuw geld te bepalen?

Cruciaal is, dat de flexibiliteit van de geldhoeveelheid niet afhangt van wie het geld creëert, maar op basis van welke criteria de creatie van nieuw geld wordt bepaald. Door het veranderen van de criteria op basis waarvan de creatie van nieuw geld wordt bepaald, kunnen we kiezen tussen een monetair systeem dat volledig inflexibel is, tot aan een extreem flexibel systeem. Wat voorbeelden van uitersten:

De minst flexibele variant zou kunnen worden gekarakteriseerd als: “De geldhoeveelheid is € 2000 miljard euro en dat zal altijd zo blijven”, terwijl de meest flexibele variant zou zijn: “Nieuw geld zal worden gecreëerd zodra iemand bereid is een lening aan te gaan”.

Het is daarom een begrijpelijk misverstand te veronderstellen dat het overdragen van het privilege geld te kunnen creëren van de banken naar een publieke instelling namens de staat automatisch zal leiden tot een minder flexibele (of minder responsieve) geldhoeveelheid. In feite, ongeacht de beleidsbepalende keuzes die worden gemaakt, zal een soeverein geldsysteem zelfs meer flexibel zijn dan het huidige monetaire systeem.

Why is more regulation not the answer?

Het verleden heeft aangetoond dat regulering heel gemakkelijk ongedaan kan worden gemaakt. Het kan bovendien snel overgecompliceerd raken, zodat er weer achterdeurtjes worden gecreëerd. Bijvoorbeeld, de update van de regulering in de VS, de z.g. Dodd-Frank bill, bevat nu bijna 9.000 pagina’s, en zit gegarandeerd boordevol achterdeurtjes. Een eenvoudige benadering is strikt noodzakelijk. Namelijk: ontneem de banken de mogelijkheid om geld te kunnen creëren en zorg ervoor dat faillissementen bij banken geen bedreiging meer vormen voor de betaalsystemen waar de rest van de economie op vertrouwt.

What is the effect on interest rates?

Wanneer er een grote vraag naar leningen is, zullen de rentepercentages stijgen. Dat stimuleert de mensen om meer te sparen, zodat er meer geld beschikbaar komt om te lenen. Wanneer meer mensen hun geld naar beleggingsrekeningen overboeken, zakken de rentepercentages weer terug, zodat het geheel weer in balans is.

What is the effect on international trade?

Idealiter kan Nederland deze stap niet alleen maken. We zitten vast in de eurozone, dus een dergelijke stap zou minimaal voor de hele eurozone moeten gelden. Ons Geld maakt heeft zusterorganisaties, die deze monetaire hervormingen voor vele landen wereldwijd nastreven. Echter, praktisch gezien is het geen probleem om dit nieuwe model van bankieren binnen één munteenheid (bijv. de hele eurozone, het VK, of de VS) en binnen de bestaande valuta handelssystemen te realiseren. Er komt waarschijnlijk een reactie vanuit die valuta markten, maar geen enkel negatief effect zou kunnen opwegen tegen de stabiliteit, de veiligheid en de controleerbaarheid van het hervormde systeem.

Will the proposals hurt the economy?

Er is geen enkele reden om aan te nemen dat in het nieuwe systeem het lenen beperkter zou zijn dan nu het geval is.

Wanneer bedrijven meer krediet nodig hebben en de bank heeft onvoldoende geld beschikbaar, dan kan de bank het van de centrale bank lenen om het daarna in de economie te laten vloeien. De banken kunnen daarover met de centrale bank lang lopende afspraken maken, zodat er nimmer een gebrek aan krediet zal zijn. Het creëren van geld binnen het door Ons Geld voorgestelde, hervormde stelsel zou, indien gewenst, volledig endogeen (d.i. inspelend op de vraag naar leningen) kunnen zijn, hoewel dat mogelijk gevaarlijk is. Zakelijke kredietverlening kan indien nodig volledig worden afgestemd op de vraag, waarbij er steeds geld wordt gecreëerd zodra een bedrijf dat nodig heeft. Bij speculatieve en niet productieve leningen kan dat niet. Dat is namelijk het systeem wat we nu hebben. Als alternatief kunnen regionale investeringsbanken worden opgezet, waarbij de centrale bank beslist hoeveel geld er wordt gecreëerd (maar niet wie het krijgt).

Gedurende het transitie proces van het huidige systeem naar het hervormde systeem zal de centrale bank ervoor dienen te zorgen dat er genoeg geld in de economie actief is. Ons voorstel genaamd ‘Overgangsprogramma Leen Schema’ is er om zeker te stellen dat er genoeg geld beschikbaar is om uit te lenen gedurende dit proces. Deze financiering zal worden geleend aan de commerciële banken en is bedoeld om te zorgen voor een soepele en gladde overgang betreffende het beschikbaar zijn van krediet gedurende de transitie periode. Mocht de overheid zich zorgen maken dat er onvoldoende leencapaciteit is na de transitie, dan kunnen zij dit ‘Leen Schema’ blijven gebruiken specifiek voor bedrijfsleningen.

Are the proposals the same to isolating risky banks?

Nee. Want alleen dit isoleren zal de banken niet stoppen teveel geld uit te lenen en dat aan de verkeerde zaken te laten besteden. Banken zullen dan nog steeds in staat zijn geld te creëren door het verstrekken van leningen. Dat houdt in, dat bij een volgende crash, de overheid (lees: de belastingbetaler) weer als reddende engel op moet treden. Het idee achter dit isoleren is, dat banken die riskante leningen verstrekken worden geïsoleerd van de overigen, maar fundamenteel verandert dit niets. In onze voorstellen geven wij aan, dat wanneer cliënten hun geld risicovrij willen laten bewaren, de bank dit geld in het geheel niet mag gebruiken voor leningen of beleggingen. Bovendien wordt het systeem voor betalingsverkeer, wat onmisbaar is voor de echte economie, gescheiden van bankactiviteiten die risico in zich dragen.